Tetmajer Kazimierz – Legenda Tatr, tom 1-2

Na książkę składają się dwie powieści: Maryna z Hrubego i Janosik Nędza Litmanowski. Pierwsza opowiada o losach Kostki Napierskiego, przywódcy górali walczących z przemocą panów, „ale opracowanie jego historii jest poza najogólniejszymi konturami zupełnie dowolne”. Bohaterem drugiego utworu jest również autentyczna postać, Nędza Litmanowski, któremu autor dał imię Janosika, „chcąc polskiego Janosika stworzyć, albowiem rzeczywisty był Słowakiem”. W obu powieściach przeplata się ciekawie poprowadzony wątek romansowy z szeregiem legend zaczerpniętych z mitologii góralskiej, a także ogólnosłowiańskiej.
Szczególną wartość Legendy Tatr stanowi to, iż jest ona pierwszą na gruncie literatury polskiej próbą powieści historycznej o świecie chłopskim.