Malarstwo rzeźba architektura; Kotula Adam, Krakowski Piotr

Obszerna książka poświęcona jest sztuce śląskiej jesieni średniowiecza powstałej w kręgu oddziaływania książąt, głównie z rodu Piastów, ale także innych dynastii wpisanych w ówczesne dzieje Śląska: Przemyślidów, Podiebradowiczów, Wettynów, Hohenzollernów i Jagiellonów. Omówiono tu wpływ władców na kształt miast, a także książęce zamki, budowle sakralne, dzieła malarstwa i rzeźby wypełniające wnętrza tych budowli oraz pieczęcie i numizmaty, wreszcie książęce kolekcje. W analizie treści dzieł uwypuklono wątki polityczno-prawne, tak ważne w dobie redefiniowania się Śląska jako kraju świadomego już wówczas swojej spoistości i odrębności. Tę treść przekazują dzieła często wybitne, rozsiane na obszarze Śląska od Świebodzina po Wadowice, jak też niekiedy poza nim, czasem z dala od Europy. W ramach podjętej rekonstrukcji śląskiej rzeczywistości kulturowej doby Husa i Lutra udało się chyba obalić stereotyp czasów upadku, regresu, schyłku, albowiem towarzyszyły im narodziny, wzrost oraz rozkwit i wydaje się, że dziedzictwo artystyczne tamtych lat dowodzi tego lepiej, niż teksty dokumentów. W tym też chyba tkwi siła sztuki, co niniejsza książka być może zdołała choć w części ukazać. Publikacja uhonorowana Nagrodą im. Adama Hejmowskiego.

Mathura to jeden z najważniejszych i najbujniej rozwijających się ośrodków artystycznych w pierwszych wiekach naszej ery w Indiach północnych. Dzieła rzeźby religijnej, powstałe tam dzięki hojności fundatorów różnych wyznań, są niezwykle ważne w badaniach stawiających sobie pytanie o początki przedstawień bóstw hinduizmu. Wizerunki mathurańskie stanowią podstawę tych badań, prowadzonych zarówno od strony ikonograficznej, jak i formalnej, w tych bowiem przedstawieniach materializują się idee religijne, nierzadko obecne wcześniej jedynie w opowieściach i symbolach. W przypadku wielu bóstw po raz pierwszy, a co ciekawe, niekiedy i ostatni, poszukiwano tu stosownej dla nich formy. Jeśli poszukiwania zostały zwieńczone sukcesem i forma przyjęła się, uznawano ją za wartą rozpowszechnienia. W późniejszej sztuce bardzo często zobaczymy zatem wizerunki powielane bez zmian lub z niewielkimi zmianami. Należy pamiętać także o tym, że omawiane w tej książce dzieła są warte uwagi nie tylko ze względów artystycznych. Z racji swojej tematyki są cennym pozaliterackim źródłem wiedzy o religii, historii i kulturze tego regionu.