Świętosławska Teresa – Sensy i wartości. W kręgu literatury i dydaktyki

Książka ukazuje, w jaki sposób retoryka wpływa na kształtowanie się postaw twórczych, (również retoryka zawarta w manifestach literackich, teatralnych czy filmowych). Jest próbą ukazania związków i zależności istniejących pomiędzy dziełem, twórcą a widzem na przykładzie dokonań artystycznych i metod pracy takich twórców, jak Kazimierz Dejmek, Jerzy Grotowski, Konrad Swinarski, Andriej Tarkowski, Federico Fellini, Peter Brook, Boris Ejfman. Publikacja dotyka problemów wykorzystania retoryki nie tylko w sztukach opartych na przekazie werbalnym, ale także w sztuce filmu, cyrku, czy w balecie. Jest nowatorskim spojrzeniem na cele i zadania retoryki we współczesnej sztuce i kulturze oraz możliwości jej wykorzystania w budowaniu różnorodnych relacji twórczych — między aktorem i reżyserem, aktorem, reżyserem a widzem, czy ogólnie między dziełem a jego odbiorcą.

Autor uczynił przedmiotem rozważań twórczość wybitnych poetów polskiego Oświecenia. Zajmuje się poezją Tomasza Kajetana Węgierskiego, twórczością Adama Naruszewicza i Stanisława Trembeckiego. W dwóch końcowych rozdziałach interpretuje późne liryki Franciszka Dionizego Kniaźnina, kończąc swoje rozważania rozdziałem poświęconym Odom napoleońskim Kajetana Koźmiana. Autor bada teksty w perspektywie procesów prowadzących od myślenia opartego na prymacie sacrum ku wizji świata budowanego w oparciu o nowy porządek społeczny i kulturowy, charakterystyczny dla nowoczesności. Analizy pokazują, w jaki sposób klasyczne motywy i toposy literackie ulegają przemianie, a także tracą swój światopoglądowy sens. „Milczenie bogów” dowodzi, jak bardzo literatura polskiego Oświecenia wymaga wciąż nowych odczytań.